Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi Kanunu

25 Ağustos 2016 tarihi itibariyle yayımlanarak yürürlüğe giren Zorunlu Bireysel Emeklilik Kanunu hakkındaki netleşen ve havada kalan konulara bu yazımızda değineceğiz. Bu makale yeni çıkacak yönetmeliklerle eş zamanlı olarak güncelleneceğinden takip etmenizi tavsiye ederiz.

bireysel-emeklilik-sistemi-bes

SADE BİR DİLLE KONUYU İRDELEYELİM…

İşyerinde 50 kişi ve üzeri sigortalı çalıştıran işyerlerinde geçerli olacağı belirtilen bu uygulama yakın zamanda 50 kişi sınırının kaldırıldığı şeklinde emeklilik şirketlerinden iddia edilmektedir.

– Ocak 2017 dönemi itibariyle yapılması zorunludur.

– 45 ve altındaki tüm çalışanları kapsamaktadır.

GÜNCELLEME ( 06.12.2016 )
Otomatik Katılım (Zorunlu BES) işçi sayısına göre kademeli olarak sağlanacaktır. Katılım tarihi ve işçi sayıları aşağıdaki gibidir;

OCAK 2017 – 1.000 ÇALIŞAN VE ÜZERİ – ÖZEL SEKTÖR
NİSAN 2017 – 999 – 250 ÇALIŞAN – ÖZEL SEKTÖR
TEMMUZ 2017 – 249 – 100 ÇALIŞAN – ÖZEL SEKTÖR
OCAK 2018 – 99 – 50 ÇALIŞAN – ÖZEL VE KAMU SEKTÖRÜ
TEMMUZ 2018 – 49 – 10 ÇALIŞAN – ÖZEL SEKTÖR
OCAK 2019 – 5 – 9 ÇALIŞAN – ÖZEL SEKTÖR
TEMMUZ 2019 – 4 – 1 ÇALIŞAN – ÖZEL SEKTÖR

Prime esas kazancın %3’ü oranında olup emeklilik şirketleri değişiklik beklememektedir. Bu oranı Bakanlar Kurulu değiştirebilir. Prime esas kazanç demek sigortanızın (SGK Kesintisi) üzerinden hesaplandığı tutar demektir. Yani sadece maaş değil ikramiye, prim, mesai gibi (Kıdem ve İhbar tazminatlarından sigorta kesilmez) işçi kazançlarının tamamının toplamının %3’ü oranında kesinti yapılacaktır. Prime esas kazancın bir tabanı ve bir tavanı olduğunu hatırlatmak isterim. Elbette Ocak 2017’de artacaktır ama bugün itibariyle uygulansaydı 1.647,00-TL taban, 10.705,00-TL tavan olurdu. Yani 30 gün çalışandan en az 49,41-TL en fazla 321,15-TL bireysel emeklilik kesintisi yapılacaktı.

Bu arada bir önceki paragrafta en az 49,41-TL dedik fakat zorunlu bireysel emeklilik sisteminin ayrı bir tabanı olacağı ve en az 50-TL olarak uygulanacağı emeklilik firmaları tarafından iddia edilmektedir.

%25 devlet katkısı aynen sürecek. Yani her 100-TL’ye 25-TL’de devlet katkı yapacak. Buraya kadar zaten var olan bir katkıdan bahsettik fakat zorunlu emeklilikte devlet 1.000,00-TL’de teşvik primi verecek. Yani siz 3 ay sonra caymaz ve bireysel emeklilik sisteminde kalmaya devam ederseniz %25 devlet teşvikine ek olarak 1.000,00-TL daha almış olacaksınız.

Ocak, Şubat 2017 tarihlerinde zorunlu bireysel emeklilik kesintisi zorunlu olarak yapılacak ve çalışan isterse ilk iki ay içinde sistemden kendi rızasıyla çıkabilecek. Dileyenler sonrasında ayrılabilecekler fakat bu ayrılış bir önceki paragrafta bahsettiğimiz %25 devlet katkısı ve 1.000,00-TL’lik teşvik primini kaybetmenize sebep olacak.

Normalde bireysel emeklilik yaptırmaya kalkarsanız emeklilik şirketleri Giriş ve Çıkış Aidatı almaktadırlar. Bu para firmada kalır ve size iade edilmez. Fakat zorunlu bireysel emeklilikte bu aidat olmayacak. Girerken de vazgeçerken de aidat alınmayacak.

Bankalar ve anlaşmalı oldukları emeklilik şirketleri firmalara maaş anlaşması gibi anlaşmalar sunmuyor şu sıra. Bu da hangi emeklilik şirketi ile anlaşılacağı hususunda şirketin bankalar olan ilişkileri yön veriyor diyebiliriz. Burada dikkat edilmesi gereken husus emeklilik şirketinin bireysel emeklilik fonuna yatırılan primleri nasıl değerlendirdiği. Çalışan dilerse bu primlerin yatırıldığı yatırımlara yön verebiliyor. Risk ve yüksek kar mı seviyorsunuz, azıcık aşım ağrısız başım mı dersiniz, faize haram gözüyle mi bakarsınız yoksa devlet tahvil ve bonoları gibi dalgasız limanlara mı sığınırsınız tamamen size kalmış. Siz karışmazsanız emeklilik şirketi sizin adınıza karar verecektir.

İŞİN CEZAİ BOYUTUNA GELİNCE…

GÜNCELLEME ( 06.12.2016 )

Her bir ihlal için (her bir işçi için aylık) 100-TL cezai işlem uygulanacak.

GÜNCELLEME ( 29.10.2016 )

İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

1- Emeklilik şirketinin seçimi

5510 sayılı Kanunun 12 nci maddesi kapsamındaki her işveren, çalışanları adına, bir emeklilik şirketi ile sözleşme yapmakla yükümlüdür. Şirket seçiminde, hizmet kalitesi, kesinti ve diğer hususlar göz önünde bulundurarak tercihte bulunulmalıdır.

2- Fonların Seçimi

İşveren, sisteme giriş esnasında çalışandan faizli/faizsiz fon tercihini alır, tercihte bulunmayan çalışanları için söz konusu tercihi yapar.

3- Katkı payının ödenmesi

İşveren, katkı payını çalışanın ücretinden kesip emeklilik şirketine aktarmakla yükümlüdür. Maaş ödemelerini Maliye Bakanlığınca işletilen Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi kullanarak
yapan Kamu Kurumları aynı sistemi kullanarak katkı payı ödemelerini gerçekleştirebilecektir.

4- Devir İmkanı

İşveren operasyonel gereklilikleri dikkate alarak, şirket seçimi ve katkı payının kesilmesi hariç diğer yükümlülüklerinin icrasını emeklilik şirketine bırakabilir.

İŞVERENE YAPTIRIMLAR

İşverenin bu yükümlülüklere uymaması halinde, her bir ihlal için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 100,00-TL idari para cezası uygulanır.
İşveren katkı payını emeklilik şirketine eksik, geç aktarması veya aktarmaması durumunda, çalışanın birikiminde oluşan parasal kaybından sorumludur.

DEVLET TEŞVİKLERİ

Çalışanlara;
1. Katkı payının %25’i oranında devlet katkısı,
2. 2 aylık cayma süresinin sonunda sistemde kalmayı tercih etmeleri halinde 1000 TL ilave devlet katkısı,

Devlet katkısı ve getirilerine hak kazanma oranları aşağıdaki gibidir:
• En az 3 yıl sistemde kalanlar için %15
• En az 6 yıl sistemde kalanlar için %35
• En az 10 yıl sistemde kalanlar için %60
10 yıl ve daha fazla sistemde kalıp 56 yaşını dolduranlar veya vefat/maluliyet nedeniyle sistemden ayrılanlar, getirileri dâhil devlet katkısının tamamına hak kazanır.
Cayma hakkını kullananlar bu ilave devlet katkısını kaybeder.

3. Emeklilik döneminde birikimini yıllık gelir sigortası olarak almayı tercih eden çalışanlara ise ilave %5 devlet katkısı sağlanır.

EMEKLİLİK HAKKI

Sistemde en az 10 yıl bulunan ve 56 yaşını tamamlayan çalışanlar emeklilik hakkı kazanır.
Emeklilik hakkını kullanarak sistemden ayrılan çalışanlar, aşağıdaki teşviklerden tamamen faydalanır:
1. Düzenli olarak hesabına ödenen %25 oranındaki devlet katkısı
2. 1.000 TL tutarındaki sisteme giriş esnasında verilen devlet katkısı

Çalışan birikimini 3 yöntemle alabilir:
1. Toplu Para
2. Programlanmış Geri Ödeme: Kendi belirleyeceği tutarda emekli maaşı şeklinde alır ve parasının tamamı sonlanıncaya kadar devam eder.
3. Yıllık Gelir Sigortası: Ömür boyu emekli maaşı şeklinde alır. Bu tercihi kullanan çalışanın ek olarak verilen birikiminin %5 kadar daha devlet katkısı teşvikinden faydalanabilir.

Hazine Müsteşarlığı’nın KILAVUZUNU İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

GÜNCELLEME ( 18.12.2016 )

Emeklilik şirketi ile işveren arasında ücret ödeme günü belirlenecek ve en geç o gün işçiden yapılan kesinti emeklilik şirketine yatırılacak.

Çalışan 3 gün önceden haber vermek kaydıyla en fazla 3 ay süreyle katkı payı ödemeyi durdurabilecek. Bu ara verme talebi tekrarlanabilecek.

Birden fazla işveren için çalışan çalışanların her işyeri için ayrı ayrı kesinti yapılacak.

Emeklilik şirketine bilgilerin eksiksiz teslim edilmesine karşı sorumluluk işverene ait olacak.

İşveren emeklilik şirketini seçerken işçinin çıkarlarını gözetecek ve emeklilik şirketinden herhangi bir menfaat talep edemeyeceği gibi emeklilik şirketi de herhangi bir menfaat teklif edemeyecek.

İşçi cayma hakkını kullanırsa 10 gün içinde ödemelerini geri alacak.

İşçi işten ayrılsa bile senenin ilk yarısı için belirlenen asgari ücrettin %3’ünden az olmamak üzere katkı payı ödemeye devam edebilecek. Ödemezse sistemden çıkışı yapılacak.

İşveren isterse işçinin payının üzerine kendisi de ek katkı yatırabilecek.

İşçi istediği zaman %3’ten fazla ödeme yapabileceği gibi istediği zaman %3’e geri dönebilecek.

Sistemden ayrılma işlemi gerçekleştiren çalışanlar, Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar dahilinde 2 yılda bir tekrar otomatik olarak sisteme dahil edilebilecek. Müsteşarlık bu süreyi 1 yıla kadar azaltmaya ve 3 yıla kadar artırmaya yetkili olacak.

2 yılda bir herhangi bir nedenle sistemden çıkan personel tekrar sisteme “zorunlu olarak” girecek. Yani cayma hakkını kullanarak BES’ten ayrılsanız bile 2 yılda bir aynı işlemi tekrar yaşayacaksınız. 2 yıllık süre Müsteşarlık tarafından 1 ile 3 yıl arasında belirlenebilir.

2 Yorumlar

  1. mustafa aydın Yanıt

    işçi işten ayrılır veya işten çıkartılmak durumunda kalırsa BES DA aktif durumda mı olacak yoksa işçiden kesilen bu ücretler boşa mı kesilmiş olacak .

    • Okan Koçak Yanıt

      BES kesintilerini ilgili emeklilik şirketine yatıracaksınız. İşçinin ayrılışını da emeklilik şirketine bildireceksiniz.

Yorum Yap

Menü