Teminat Olarak İşverene Boş Senet Verilmesi

İşçi ile işverenin karşılıklı olarak birbirine güvenmemesinin doğal sonuçlarından biri boş senet imzalatma uygulamasıdır.

Sitemizin kuralları gereği olabildiğince yalın ve örnek vererek anlatmaya özen göstereceğim.

Satış işlerinde senet uygulamasını daha sık görmekteyiz. Bu işi yürütmekte olan işçilere genellikle satış temsilcisi veya plasiyer denmektedir.

İşveren şirkete ait bir kamyon, araç, ticari kamyonet, kapalı kasa kamyonet vb. aracı temin eder ve malı araca yükleyerek taşıması, satması veya dağıtması için işçisine teslim eder. İşçiye teslim edilen bu mala herhangi bir zarar gelmemesi veya satış sonrası tahsilatın garanti altına alınabilmesi için işveren işçiden senet almaktadır.

İşçilerin kötü niyetli hareketleri nedeniyle işverenlere de hak verebilirsiniz. Haklısınız da. Lakin işverenlerin birçoğu bu güvence unsurunu kötü niyetli olarak işçiye karşı kullanmakta ve işçiyi çok ağır maddi manevi yük altında bırakmaktadırlar. İşçiden istifa alabilmekte, tazminat vermeden çıkarabilmekte veya piyasada itibarının yerle bir olmasına neden olabilmektedir.

Çalışanlar işsizlik ve çaresizlikten boş senet imzalamakta ve sonrasında işverenin her türlü tehdidine açık hale gelmektedir. Hatta bazı çalışanlar çaresiz durumda olmasa bile senedi doğal görmekte ve bu işin doğasında olduğunu söylemektedir.

İşverenin kötü niyetli işçiye karşı kendisini güvence altına almaya çalışması çok doğal bir hareket. Buna söz yok. Lakin işverenin işçiye verdiği mal belli bir bedel etmekte iken boş senet herhangi bir rakam edebilir. Bazen de senet daha en baştan yüksek rakamlarla doldurulup imzalatılmaktadır.

İşçi ve işverenin tartışması ve işverenin kendini haklı görmesiyle senedi kendisi doldurup ya da baştan 50.000 lira olarak doldurulmuş olan senedi avukatına iletmesi ile macera başlar. Avukat işçiyi çeşitli şekillerle suçlar ve senedi işleme koyar. İşçinin doğru zamanda doğru hareketleri yapmaması sonucunda evine icra gelir ve acı son.

Hatta öyle ki, bazen işçi ile işverenin tartıştığı ve anlaşmazlığa düştüğü konunun iş ile alakası bile yoktur fakat işveren sırf can yakmak için bu senedi icraya verir.

Peki ne yapmalı? Burada amacımız işvereni ya da işçiyi mağdur etmek değil. Amaç; herkesin hakkını hukukunu vermek. Hukuka aykırı davranan cezasını her zaman çekmeli.

Öncelikle işyeri hiçbir şekilde sizin senet vermeden çalışmanıza izin vermeyecektir. İlk olarak şartları iyice netleştirin. Nasıl size teklif edilen maaş beklentinizin altında ise, nasıl prim oranı düşükse, nasıl yol, yemek verilmediğinde işi kabul etmiyorsanız bu senet konusunda da net olacaksınız.

Burada imdada yetişen kıymetli evrak; “Teminat Senedidir”. Peki, teminat senedi nedir? Teminat senedi en basit haliyle “bir işi daha önceden belirlenmiş kural ve şartlara uygun olarak zamanında ve eksiksiz yapacağınızın garanti edilmesidir”. Diğer bir değişle “ey işveren, ben anlaştığımız şartlarda işimi yapacağım. Yapmazsam, paranı kaybedersem, malını çalarsam vb. al bu senet benim teminatımdır, ver beni mahkemeye al paranı” demektir.

Peki bunun boş senetten ne farkı var? Şimdi biraz detaya inelim.

Öncelikle teminat senedi bir sözleşmeye bağlı olmak zorundadır. Yani teminat senetleri öylece karşı tarafa verilmez. Normal senetten farkı kalmaz. Teminatın şartları var olmak zorundadır. İşçiden ve işverenden beklenenler nelerdir,  işçi ne yaparsa işveren bu senedi tahsil yoluna gitmelidir tek tek açıklanır. Bu iş sözleşmesi, satış yönetmeliği, satış protokolü, tebliği vb. isimler altında olabilir. Bu sözleşmede yer alan maddelerin ihlali halinde tahsil edilmek üzere işverene bir teminat senedi verildiği belirtilmelidir. Böylece belge ile senet bağlanmış olur.

İkinci olarak teminat senedi bildiğiniz senetten bir farkı yoktur. Yapılacak hamleler bu senet üzerinde yapılmalı. Bu da sözleşme kadar önemli bir konu. Senedin vade kısmına “TEMİNAT SENEDİDİR” yazılmalıdır. Senedin ön yüzüne sözleşmenin konusu hakkında kısa bir bilgi yazılmalıdır. Arka yüzüne “TEMİNAT SENEDİDİR, CİRO EDİLEMEZ” yazılmalıdır.

Son olarak senetteki tutar kısmını boş bırakmayın. Sözleşmede kararlaştırılmış olan tutarı senede yazın.

Kefalet olup olmayacağı konusuna taraflar karşılıklı olarak anlaşabilir.

Her şeyi kuralına göre yaptık fakat işveren senedi icraya verdi?

İşçi senet icraya verdiği günden itibaren 5 gün içinde senede konu olan yukarıda bahsetmiş olduğumuz sözleşmeyi kaptığı gibi icraya itiraz eder. “Ben bu adama borçlu değilim. Bu senet işte bu sözleşmede yazan şartları yerine getirmediğim durumda geçerlidir” der ve eğer işverenin haklı olduğu bir durum, sözleşmede yer alan maddelerle ilgili bir ihlal yoksa işveren herhangi bir icra takibinde bulunamaz. Eğer işçi 5 gün içinde itiraz etmezse icrayı kabul etmiş sayılır. Eğer işveren işçiyi hem işten çıkarmış hem de icraya vermişse ve işçi 5 gün içinde itiraz eder ve bu itiraz mahkemece kabul edilirse hem icra durur hem de işçi haksız yere işten atıldığı için tazminatlarını da alır, işe iade davası da açabilir. Her ne sebeple olursa olsun teminat senedi nedeniyle işverene herhangi bir ödeme yapıldıysa veya senede konu olan iş yapıldıysa mutlaka belgesi olmalıdır. Dekont, fatura, irsaliye vs. belgelerle işçi işi hakkıyla yerine getirdiğini kanıtlamalıdır. Kısacası asla belgesiz işverene para vb. vermeyin.

Peki ya teminat senedi değil de boş senet düzenleyip verirsek ne olur?

İşveren senedi icra takibi başlatılmak üzere avukatına verir. Tabi vermeden evvel tutar kısmını keyfince doldurur. Vadeyi de geçmiş bir tarih olarak yazar. Durum daha kötüye de gidebilir. İşveren senedi üçüncü kişilere ciro edebilir ve başka insanlara olan borcunu bu senet ile ödeyebilir. Vade gelince de bu kişiler işçiye icra takibi başlatacaklardır. İşçi artık hiç tanımadığı alakasız insanlarla muhatap olmak zorunda kalacak ve iyice çıkmaza girecektir. Hele bir de işçinin kefili varsa artık o işçi için yolda yürümeye surat kalmaz.

Olan oldu bir kere… Ne yapacağız? İşçi kendisine icra takibi başladığını öğrendiği anda menfi tespit davası açmalıdır. Tabi menfi tespit davası 5 dakikada bitmiyor. O dava başlayıp bitesiye kadar icranın durdurulması gerekiyor. İcranın durdurulması için de işçi tedbir talebinde bulunmak zorundadır. Yani Türkçesi, işverenin elinde senedi varken işçi diyor ki “hayır o iş öyle değil, ben menfi tespit talebinde bulundum. Önce bir bekleyin, durum açıklığa kavuşsun kim haklı kim değil anlaşılsın. Ben kazanırsam boşu boşuna mallarımı satmış olacaksınız” Mahkeme işverene bakıyor elinde senedi, işçiye bakıyor laftan başka bir şey yok ve doğal olarak diyor ki “beklememizi istiyorsan bir miktar para yatır” İşte dananın kuyruğunun koptuğu an bu an. Şöyle ki;

Atıyorum, boş verilen senede işveren 50.000-TL yazmış olsun. Mahkemenin tedbir talebi için istediği para nispi aidata tabidir. Bu oran %40 civarı. Yani “20.000-TL getir bekleyelim” diyor mahkeme.

İşçi adamda 20.000-TL ne arar? Doğal olarak o para bulunamıyor. Tabi mahkeme masrafları, avukat masrafları, harçlar derken… Sonuç: İCRA.

Devam edelim, diyelim ki mahkeme tedbir talebini kabul etti ve işçi de nispi aidat için gereken rakamı buldu. Bu sefer işçi tarafının avukatı şöyle bir savunma yapacaktır; “Bir tarafta 1.500-TL maaşa talim eden işçi, diğer tarafta nispeten para konusunda işçiden katbekat güçlü işveren. Hayatın doğal akışı içinde ne oldu da bu parasız işçinin zengin işverene 50.000-TL borcu oldu? İşveren işçiye neden 50.000-TL para ya da mal verdi? Verdiyse bu mal nedir? Faturası nerededir? İçeriği nedir? Ne zaman nasıl nerede verilmiştir? Maaşı 1.500-TL olan bir adama 50.000-TL borç verilir mi?” İşveren tarafına bu tip sorular yöneltilecektir. Burada ticari bir ilişki olduğu gibi bir taraftan da işçi-işveren ilişkisi bulunmaktadır. Hangi işveren işçisine 50.000-TL borç verir? İşveren bunları kanıtlamak zorundadır. Yine işçinin işyerinde birlikte çalıştığı diğer işçilerin tanıklığı çok çok etkilidir.

Yukarıdaki paragraflarda bahsetmiş olduğum gibi yine işçi kazanırsa kıdem vb. tazminatlarını da ayrıca talep edebilir.

Burada söz konusu senet olsa da taraflar arasında bir işçi-işveren ilişkisi olduğu unutulmamalı ve anlaşmazlık halinde çözümün iş mahkemesinde aranacağı, bunun da işçiye ayrıca bir şans kazandıracağını da unutmamak gerekir.

16 Yorumlar

  1. Bir alisveris merkezinde depo sorumlu suyum ve işyerine acik senet imzalayarak göreve basladim.senedin arka yüzüne teminat senesidir devir edilemez ciro edilemez seklinde bir yyazip teslim ettim.simdi isi bir akmak istiyorum fakat haklar imi alamamaktan ve vermiş olduğum seneyi haksiz yere bana karesi kullanilmasindan korkuyorum.ne yapmaliyim

    • Okan Koçak Yanıt

      Bir avukat ile iletişime geçseniz iyi olur. Sormak, danışmak bedava. Eğer bildiğiniz bir avukat yoksa sizi yönlendirebiliriz. Bu konunun adli tarafının mali müşavir ile ilgisi bulunmuyor.

  2. Merhaba ben bir gıda firmasına depo sorumlusu olarak qireceqim yanlız benimle senet imzalamak istediler 30.000 tL civarında bende konuyu bilmediqimden kabul etmedim benden haber bekliyorlar ne yapmalıyım ?

    • Okan Koçak Yanıt

      Makalemizde konu açıkça yer almaktadır Hasan Bey. Nereyi anlamadınız?

  3. Hocam merhaba biz 4 arkadaş aynı iş yerinde çelışıyorduk ben ve arkadaşlarımdan birini işten çıkardılar ellerinde dördümüzede ayit boş senetler var tazminatımızı ve kalan maaşlarımızı vermemekle birlikte bizden istifa ettik hiç bir alacağımız yok diye kendi el yazımızla istifamızı beyan etmemizi istiyorlar ne yapmamız gerekir

    • Okan Koçak Yanıt

      En kısa zamanda bir avukat ile görüşün. Ayrıca afedersiniz ne diyeceğimi bilemiyorum ama… BOŞ SENET vermenin nasıl bir izahatı vardır? O adam oraya istediğini yazıp canı ne isterse tahsil etmeye kalkmaz mı? Bazen öyle sorular soruyorsunuz ki yardım etmek gelmiyor insanın içinden. Hadi bi senet verdiniz diyelim, boş senet vermek ne demektir? Çoluğunuzun çocuğunuzun rızkını adamın keyfine sunmuşsunuz. İşsizlik nedeniyle bunu yaptığınızı biliyorum ama en ağır işsizlik bu dertten iyidir. Şimdi adamın insafına kalmışsınız.

      En kısa zamanda bir avukat ile görüşün. İstifa için baskıdan bahsedin. Boş senetlerden bahsedin. İşverenden önce hareket etmek avantaj sağlayabilir.

  4. Ramazan akbaba Yanıt

    İse başlarken verdiğim açık senedi başka isimle icra ya vermişler kendi kafasından tanzim tarihi ve vade tarihi yazmışlar suan130.000 tl icra takibi var ne yapmaliyim

    • Okan Koçak Yanıt

      Ramazan Bey internette bu soruya cevap bulamazsınız. Bütün hayatınız ve ekonominiz söz konusu. Acilen bir avukata başvurun. İnternette soru sorarak zaman kaybetmeyin.

  5. Merhaba ben bir gıda firmasında plasiyerlik yapıyordum işe girerken benden 100 bin TL lik senet aldılar ama arkasına teminat senedidir diye bir açıklama yazmadık,2 yıl kadar bu firmada çalıştım Son zamanlarımda müşterilerimin bir tanesi iflas etti yaklaşık olarak 50 bin lira kadar çekleri döndü bu sebepten dolayı işveren beni işten çıkarmak istedi ve bu olaydan ötürü benim senedimi icraya vereceğini söyledi bende kabul etmeyince adamlarıyla beni darp edip bazı müşterilerin ismini yazdırarak bunlardan yapmış olduğum tahsilatları zimmetime geçirdiğime dair itirafname imzalattılar,ayrıca bu müşterilere faturasız mal satılmıştı,aradan kısa bir süre sonra senedi icraya verdiler bende avukatım aracılığıyla iş hukuku davası açtık davamız devam ediyor ancak onlar benim maaşıma haciz koydular bu arada onlar benim hakkımda iftira attığımı söyleyip suç duyurusunda bulundular oradan da takipsizlik kararı verildi,acaba benim durumum ne olur

    • Okan Koçak Yanıt

      Avukatınız ile birlikte çok dikkatli hareket edin. Hata yapmayın. Adalet sizden yana olacaktır. Avukatınız ile sık sık görüşün ve gelişmeler hakkında bilgi alın. Keşke darp sonrasında anında emniyete başvurup darp raporu alsaydınız.

  6. İş yerinde 13senedir çalışıyorum
    Prim gün sayısı 7900 gün
    Emekliliğimi isteyip yaşımı beklemek istiyorum.
    Ancak isverende on sene elden aldığım parayı
    7000 dolar olarak senede yazıp tarih atmadan imzalattı.
    Senedi yapalı ön sene oldu ama tarih yok bu durumda emeklilik evrakını versem tazminatı asgari ücret üzerinden hesaplanacak bende kabul etmeyeceğim doğal olarak seneti işleme koymakla tehtit edecek haklarimi almak için mahkemeye baş vurduğumda bu senedi tahsil edebilir mi

    • Okan Koçak Yanıt

      Bir avukatla görüşmenizi tavsiye ederim. İyi bir iş avukatınız yoksa yazın biz sizi yönlendirelim.

  7. Ben 2005 yilinda ise girdim girir iken bana bos senet imzalatilar bende imzaladim caresizlikten 3600 gun ve 15 yil doldugu icin sgk dan kidem tazminati alabilirim diye belgeyi isyerine verdim simdi sened icra gibi seyler yok ama olabir ihtimal olarak neyap bilirim

    • Av. Nurcan Konur Yanıt

      Eyüp Bey merhaba,

      Senedin boş halinin fotokopisi varsa saklamanızı öneririz. Olası bir icra takibi halinde senedi boşken imzaladığınızın bir kanıtı olması açısından bu önemlidir. Ayrıca noter vasıtasıyla boş olarak imzaladığınız senedin tarafınıza iadesini de talep etmeniz mümkündür.

  8. Merhaba iş yerine 15000 tl senet verdim teminat falan yazmıyor işverenle yollarımızı ayırdık.ise iade açtım. Isveren Çalışanlara o benden 10 alır ben ondan 15 deyip duruyomus senedide başkasına vericegini kendisinin aradan çekileceğini söylemiş fakat muhasebecisinin bana watsaptan yazdığı “senetini icraya veririz” dediği yazıları mevcut bununla senedimin onlarda olduğunu kanitlayabilirmiyim.savcılığa suç duyurusunda bulunabilirmiyim cvp verirseniz çok sevinirim

    • Av. Nurcan Konur Yanıt

      Merhaba, şayet söz konusu senedi teminat olarak verdiyseniz ve geri alamıyorsanız, karşı taraf elindeki senet ile bir işlem yapmadan hukuken harekete geçmeniz gerekmektedir. Bu noktada Savcılığa başvurabilir veya karşı tarafa söz konusu senet nedeniyle borçlu olmadığınızın tespitine ilişkin bir dava açabilirsiniz.

Yorum Yap

Menü