İş Görememezlik Ödeneği Nasıl Hesaplanır?

Geçici iş göremezlik ödeneğini verilmesi şu 4 durumdan birinin gerçekleşmesine bağlıdır;

  •  İş kazası
  • Meslek hastalığı
  • Hastalık
  • Kadın sigortalının doğum yapması

Yukarıdaki unsurlara özel bir hesaplama yoktur. Hesaplama şekli ayakta mı yatarak mı tedavi olduğunuza göre değişir. Şöyle ki;

Yatarak tedavilerde günlük kazancın yarısı, ayakta tedavilerde ise üçte ikisidir.

Buradaki günlük kazanç kavramı sizi yanıltmasın. Günlük aldığınız net ücret değil burada kastedilen. Kasıt, prime esas kazançtır. Yani sigorta priminiz yatırılırken üzerinden hesap yapılan ödemelerin tamamı kastediliyor. Bir nevi brüt ücret üzerinden hesaplama yapılır diyebiliriz. Eğer sürekliliği olmayan prim ikramiye gibi bir ödemeniz de varsa ücretinizden fazla ödeme alabilirsiniz.

Ben illaki öğrenmek istiyorum diyenler için açıklayalım;  ücret ve benzeri ödemeler alan personelin bu ödemelerinin hepsi SGK kesintilerine tabi değildir. Tabi olsalar bile bir tavan vardır. Bu tavanın üzerinde elde edilen kazanç SGK’nın kesintilerine tabi olmaz. Yani prime esas değildir. Prime esas kazanç ise bu tavanın altında kalan tutardır. Örnek isteyenler SGK kesintisinin neyden nasıl yapıldığını görmek için “Ücret Hesaplama” konumuza göz atabilir.

Hesabı yapılacak günlük prime esas kazancı tespit ederken şu unsurlara dikkat etmeliyiz;

“Kazanın olduğu veya doğumun gerçekleştiği ya da hastalık veya meslek hastalığı sebebiyle iş göremezliğin meydana geldiği tarihten itibaren geriye dönük son üç ay içinde hesaplanacak prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.” Yani ne kadar prim ödediyseniz bunu ödeme yaptığınız güne bölün diyor.

“Çalışmaya başladığı ay içinde iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrarsa verilecek ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas günlük kazanç; çalışmaya başladığı tarih ile iş göremezliğinin başladığı tarih arasındaki sürede elde ettiği prime esas günlük kazanç toplamının, çalıştığı gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.” Yani 90 günlük kazancı 90’a bölemiyorsanız, diğer bir değişle 3 aydır çalışmadığınız, yani başladığınız bir yerde kaza geçirirseniz ödediğiniz kadar tutarı, çalıştığınız kadar güne bölün demek istiyor.

Çalışmaya başladığı ilk gün iş kazasına uğraması halinde ise aynı veya emsal işte çalışan benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas tutulur.

Ayrıca, rapora konu olan kişinin normal ücretlerinin yanında bir de prim, ikramiye gibi sürekliliği olmayan ödemelerde almışsa bu ödemelerin de dikkate alınması halinde, ödeneğe esas alınacak günlük kazanç, ücret toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle hesaplanacak günlük kazanca, % 50 oranında bir ekleme yapılarak bulunan tutardan çok olamaz. Yani günlük prime esas kazancınız sabit ödenen ödemelerinizden kaynaklı 10-TL ise sürekliliği olmayan bir prim vb. aldıysanız bunların toplamı 15-TL’yi aşamaz.

Son olarak bir hatırlatma; hastalık sebebiyle meydana gelen istirahatlarda ilk 2 günün parasını SGK ödemez.

Şimdi basit bir örnek verelim;

Düşünelim ki 12 günlük bir istirahat raporu aldık ve aylık 3.000,00-TL brüt ücretle bir şirkette çalışıyorsunuz. (Brüt ücretinizi bordronuzdan görebilirsiniz) Bu rakam SGK tavan rakamının altında olduğu için direk hesaplamaya geçeceğiz. Demek ki aldığımız ücretin tamamından SGK kesiliyor. Yani prime esas kazanç (PEK) da 3.000,00-TL. Diğer bir değişle 10.000-TL maaşımız olsaydı biz 6.639,90 TL-TL’yi baz alacaktık. (2013 SGK tavanı)

Eğer tavanın üzerinde kalsaydı biz tavanı baz alacaktık. Diyelim ki son 3 ayda 85 gün işe geldiniz. Bu durumda 85 günlük kazancınızı bulmalıyız.

90 günde 9.000-TL alıyorsam

85 günde 8.500-TL alırım.

8.500-TL / 85 gün= 100,00-TL günlük prim ödeme gün sayısı (PEK)

(Diğer bir değişle 3 aylık brüt ücretimi bulup kaç gün çalıştıysam ona bölüyorum)

 

Ayakta tedavi olduysak,

(100,00-TL / 3) x 2 = 66,67-TL

66,67-TL x 10 gün = 666,67-TL

 

Yatarak tedavi olduysak,

100,00-TL / 2 = 50,00-TL

50,00-TL x 10 gün = 500,00-TL

 

Neden rapor 12 günlükken biz 10 gün hesapladık derseniz hastalık durumunda SGK’nın 2 günün parasını vermediğini hatırlatırım.

Bu nedenle 12 günlük raporun 10 gününü hesapladık.

Yorum Yap

Menü