Doğum İzni

Bu makalemizde kadın işçilerimizin doğum yapması durumunda elde edecekleri izin sürelerini kapsamlı bir şekilde inceleyeceğiz. Aradığınız bir çok sorunun cevabını madde madde bulacaksınız. Bulamadığınız bir konu olursa lütfen yorum olarak ekleyin, eksiğimizi tamamlayalım.

Doğum iznine hak kazanabilmek için o iş yerinde belli bir süre çalışma koşulu aranmamaktadır.

Kadınlara hamilelik nedeniyle doğumdan önce 8 ve sonrasında 8 hafta olmak üzere toplamda 16 hafta hastane raporu ile istirahat izni verilir. Çoğul gebelik halinde doğumdan önceki süreye 2 hafta daha eklenir.

İşveren bu raporu eksik gün bildiriminde ve aylık bildirgede 01 kodu ile İSTİRAHAT olarak girer.

Kadın işçi talep ederse doğumdan sonra 6 aya kadar ücretsiz bir izin verilebilir. Alınan bu izinler kadınların yıllık ücretli izin ve kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz. Yani örnek vermek gerekirse 01.01.2016 tarihinde yıllık izin hak edecek olan kadın işçi  bu tarihe gelmeden evvel 6 aylık ücretsiz doğum izni kullanırsa 01.06.2016 tarihinde yıllık izin hak eder. Kıdem tazminatı hesaplanırken de bu 6 aylık süre (ya da ne kadarını kullandıysa o kadar) kıdem tazminatı hesaplamasında düşülür.

İşveren ücretsiz doğum iznini eksik gün bildiriminde ve aylık bildirgede 19 kodu ile ÜCRETSİZ DOĞUM İZNİ olarak girer.

Doktorun öngöreceği oranlarda ile bu süreler daha da arttırılabilir. Yani doktor rapora ne yazarsa o.

Hamilelik dönemi boyunca kadınların kontrolleri için işveren tarafından kendilerine gerekli izinler verilmelidir. Hastane kontrolleri için işveren kadın işçiye izin vermemezlik edemez ve kadın işçinin bunu istismar etmemesi gerekir. Bunu kanıtlamanın en uygun yolu gidilen doktordan bir yazının işverene bırakılmasıdır. Kadın işçinin yaptığı iş hamileliğine uygun değil ise doktor raporu ile daha hafif işlerde çalıştırılabilir. Bu kontrol izinleri için işveren kadın işçiden kesinti yapamaz. Yani bu izinler ücretli izin olmak zorundadır.

Bu izin sürelerinin tamamı kadın devlet memurları için de geçerlidir.

Doktor raporu ile onay verilmesi şartıyla doğumdan önceki 8 haftalık kısım 3 haftaya kadar düşürülerek iş yerinde çalışmaya devam edebilir. Burada kadın işçinin hakkı olan 8 haftadan kalan 5 haftalık süre doğum sonrası iznine eklenir. Bu defa doğum sonrası olan 8 hafta 13 haftaya çıkmış olur.

Kadın işçinin erken doğum yapması halinde de kullanamadığı doğum öncesi izinler doğum sonrasına eklenir. Diğer bir değişle 16 haftalık bu izin (çoğul gebelik varsa +2 hafta) doğumdan önce veya sonra bir şekilde 16 haftaya tamamlanır.

Kadın sigortalının “16” haftalık doğum izninde çalışamaması nedeni ile, bu süre için SGK tarafından yasa ile belirlenen esaslar çerçevesinde geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir. Buna halk arasında doğum parası – doğum yardımı da diyoruz. Bu ödeneğin verilebilmesi için doğumdan önceki bir yılda en az 90 gün kısa vadeli sigorta kolları primi ödenmiş olması gerekmektedir.

Doğum sonrası işten ayrılmak gibi bir durum doğarsa 6 aylık ücretsiz izinden sonra boşluk olmamalı. Bu işsizlik ödeneğini bozar. Bunu bizzat yaşadım. Teorik değil pratik bir tecrübedir. 6 aylık ücretsiz doğum izninin bitiminden sonra işsizlik ödeneği için başvurduğunuzda SGK işverenin aylık bildirgesini kontrol eder. 19 kodlu ÜCRETSİZ DOĞUM İZNİ nedenini arar ve gün sayısına bakar. Siz “atıyorum” 6 değil 4 ay kullandıysanız 4 aylık öder. Problem şurada “ben 7 ay gelmeyeceğim” 6 ayı devlet verecek biliyorum. Varsın 1 ay da parasız kalayım” dediğinizde SGK’nın aklı karışıyor. Şirketinizde bu işlerden sorumlu personel 6 ayınızı 19 kodlu ÜCRETSİZ DOĞUM İZNİ olarak göstermeli. 6 aydan sonraki ücretsiz izni ise  21 Diğer Ücretsiz İzin ve 07 Puantaj Kayıtları vs. duruma göre girmelidir. (Bu kısmı işçiler için değil Özlük İşleri Uzmanları için yazdım ama işçiler de lütfen böyle bir süre uzatımı düşünüyorsa özlük işleri uzmanını uyarsın.)

Yeni torba kanunla birlikte (Nisan 2015) eşi doğum yapan babaya 5 günlük ücretli doğum izni hakkı verilmiştir.

Süt izni ile ilgili makaleye de bir göz atın. Okumak için Tıklayınız.

Yeni düzenlemeyse 03.02.2016 tarihinden itibaren;

Doğum sırasında yada doğum sonrasında annenin vefatı halinde; doğumdan sonra kullanılacak 8 haftalık (ve varsa önceki 8 haftadan eklenen süre) babaya kullandırılır.

Evlat edinilmesi durumunda eşlerden birine, çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta analık izni kullandırılır.

Doğum sonrası analık izninin bitiminden sonra, çocuğun hayatta olması şartıyla, kadın işçiye, 3 yaşını aşmamış çocuğu evlat edinen kadın yada erkek işçiye talepleri halinde;
1. doğumda 60 gün
2. doğumda 120 gün
3. doğumda 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin YARISI kadar ücretsiz izin verilir.

Çoğul doğum halinde bu sürelere 30’ar gün eklenir. Engelli doğumda kaçıncı doğum olduğuna bakılmaksızın süreler 360 gün olarak uygulanır.

Analık izninden sonraki yarım günlük ücretsiz izin süresini kullanan kadın çalışana süt izni kullandırılmaz.

Ücretsiz izin kullanılan dönem sona erince süt izni uygulamasına dönülür.

Yarım günlük çalışma süresince işçiye işsizlik ödeneği fonundan yarım çalışma ödeneği bağlanır.

28 Yorumlar

  1. merhabalar,
    size iki soru sormuştum ama hala cevabınız bekletiliyor diyor.
    Evlilik nedeniyle olan sorumu cevaplamanızı rica edeceğim.
    Selamlar

    • Okan Koçak

      Mesai ile ilgili sorunuz cevaplanmıştır fakat evlilik ile ilgili sorunuzu göremiyoruz Ahsen Hanım.

  2. Okan Bey,
    Öncelikle bilgiler için çok teşekkür ederim.
    Sorum şu şekilde ve cevap verebilirseniz çok sevinirim.
    Doğum öncesi ve doğum sonrası olmak üzere 16 haftayı tamamlayacak şekilde doğum iznini kullanan bir bayan işci, doğum sonrası kullandığı 8 haftalık iznin bitim tarihinden sonra ilave olarak 6 aylık ücretsiz izin kullanabilir mi? Kullanırsa bu doğum tarihi başlangıç alınarak 2 ay ücretli + 4 ay ücretsiz şeklinde mi olur?
    Saygılarımla

    • Okan Koçak

      Doğum sonrası 8 haftalık doğum izni bittikten sonra 6 aya kadar ücretsiz izin kullanabilir ve bunun tamamı ücretsizdir.

  3. 2016 yilinda dogum yaptim dogum iznimi kullandim bitti suanda sut izni icin izin veriyorlar sorum ayni yil icinde dogum iznini kullananlara yillik izin veriliyormu ?

    • Okan Koçak

      Bu işvereninize kalmış. Doğum izni kullananlara yıllık izin verilebilir yada verilemez diye birşey yok fakat genel olarak yıllık izinlerin kullanım tarihleri işverene aittir.

      Eğer yıllık izin hakedişiniz varsa işveren 1 sene içinde bunu kullandırmak durumundadır. Hangi gün kullanacağınıza ise birlikte karar vermelisiniz.

  4. Tuğba hançerli

    Merhaba. 30 haftalık hamileyim, doğum izni başlamasına 2 hafta var ve ben doğum izni başlayana kadar ücretsiz izin kullanırsam analık parası riske girer mi? Bilgilendirir seniz çok sevinirim çok teşekkürler

    • Okan Koçak

      Evet riske girer. Bir sağlık sorununuz varsa rapor alın.

  5. Merhabalar. Belirsiz sureli sozlesmem var proje vazli calisiyorum ayni sirkette 2 yildir.31 aralik 2016 tarihinde isten cikaracaklarini soylediler proje bitiyor ama bu sozlesememde yazmiyor sozlu olarak soylendi mail atilmisti.
    Sorum: dogum oncesi iznimi kullanacagim.dogumum ise 18 aralikta..yani ben dogum sonrasi izinde iken cukarabilirler mi iznimin bitmesini beklemek zorundalar mi?

    • Okan Koçak

      Bekleyecekler Ayça Hanım. Bekleyip öyle çıkaracaklar.

  6. Merhaba tekrar
    Birde 32.haftama henuz 3 hafta var ama rahatsizim zorlaniyorum rapor alsam sorun olur mu ya da nasil bir yol izlemeli

    • Okan Koçak

      Gebeliğinize bağlı sağlık sorunları yaşıyorsanız konu ile ilgili bir sağlık kuruluşuna başvurup varsa rahatsızlığınız rapor alabilirsiniz. Ne gibi bir sorun olabilir ki? Fakat siz hiç bir şeyiniz yokken sürekli rapor alıp işe gelmeyen biriyseniz bu biraz başınızı ağrıtabilir.

  7. Merhabalar,ben ücretsiz doğum iznimin tamamı olan 6 ayı da kullanıyorum.Bitmesine az bir sure kaldı ve sanırım işten çıkışımı vericekler.Bu durumda işsizlik ödeneği almaya hak kazanıyor muyum.Teşekkürler

    • Okan Koçak

      Bu saydığınız şartlar işsizlik ödeneği almak için engel değil Nezire Hanım. Eğer yeterli prim gün sayınız varsa alabilirsiniz.

  8. Merhaba dogum iznim bir hafta sonra bitiyor 6 aylık ücretsiz iznimin 3 ayini kullanmak istiyorum diger 3 ayi yanar mi yoksa 1 sene icinde digerinide kullanabilir miyim. Doktor raporuna ihtiyac var mi yoksa sadece dilekce yeterli mi. 3 aylık alacaksam dilekcede nSil belirtmelitim

    • Okan Koçak

      Diğer 3 ay yanar Hediye Hanım. İşveren iyi niyetle daha sonra 3 aylık daha ücretsiz doğum izni verir mi bilemem. Ona kalmış. Ücretsiz doğum izni için doktor raporuna ihtiyaç yok. İzin formu doldurmanız yeterli.

  9. Tuncay Mecit

    Eşim doğum iznini bitirdikten sonra sözlü olarak en az 3 ay ücretsiz izin istedi.Çalıştığı Hastane de eleman eksikliği nedeniyle sözlü olarak 2 ay ücretsiz izin verdi. 1hafta sonra izni bitecek. Dikekçeyle 4ay daha izin alıp 6aya tamamlamak istiyoruz. Olumsuz bir cevap alırsak. Sözleşmeyi tek taraflı fesedip mahkeme aracılığıyla tazminat alabilir miyiz?

    • Okan Koçak

      Size olumsuz bir cevap veremezler. 6 ay kullanma hakkına sahipsiniz. Kullandırmazlarsa sizin de söylediğiniz gibi mahkeme aracılığı ile kıdem tazminatınızı alırsınız.

  10. Kerim Karakurt

    İyi akşamlar dilerim

    Eşim Doğum yaptı ve Doğum öncesi ve sonrası izinleri kullandık. Bu döneme ait maaş ödemelerini SGK dan aldık.
    Şuan 6 ay ücretsiz Doğum izninde.

    Bu 6 ay ücretsiz Doğum izni devam ederken yada bittiği zaman SGK tarafından bu 6 AYLIK dönem için ödenen bir ücret var mı varsa yolu yordamı nedir?

    Birde 6 ay ücretsiz işin bittiği zaman iş başı yaptığında 2.doğumda hak olan 120 günlük yarım gün çalışma hakkını kullanabilirmiyiz

    İyi akşamlar

    • Okan Koçak

      Ücretsiz doğum iznine ait herhangi bir ödenek yok.
      Yarım çalışma ödeneği analık izni bittikten sonra 1 ay içinde kullanılmaya başlanır. Bu süreyi ücretsiz doğum izni ile geçirdiyseniz kullanamazsınız.

  11. Sevda çilingir

    Merhaba okan bey
    Benim ücretsiz 6 ay iznim 22 ocakta bitiyor. Kızım 1 yaşına gelene kadar süt izni yapıp bitiminde yarı zamanlı çalışma isteyebilirmiyim?ayrıca 2.5 yaşında bir kızım daha var 8 yıldır aynı firmadayım.onun içinde ayrica yarı zamanlı çalışma talep edebilirmiyim? Bu talepleri istediğim zamanmı yoksa ücretsiz iznimin bitimine 1 ay Kalamı yapmalıyım?evde bebek bakım maaşına kızlarıma bakacak olan Soyisim i farklı olan eşimin ablasını yapabilirmiyim?
    İlginize teşekkürler…..

    • Okan Koçak

      Merhaba Sevda Hanım,

      22 Ocaktan sonra süt izni kullanabilirsiniz. Süt izni çocuk 1 yaşına gelene kadar iş günü başına 1,5 saattir. Süt iznini topluca kullanırsanız ileride çalışacağınız günler hesaplanır ve 1,5 gün ile çarpılır. Siz tutup izin kullanmaya kalkarsanız bu hesabı bozarsınız.

      Siz analık izninin bitiminden itibaren ücretsiz doğum izni hakkınızı kullanmışsınız. Yarım zamanlı çalışma da analık izninin bitiminden itibaren başlar. Yani 120 günü (2. çocuk için) geçirdiniz. Yarım zamanlı şansınız kalmadı.

      Evde çocuğa baktıracağınız kişinin bu konuda yetkisi olmalı ve evinizin geliri belli bir sınırın (asgari ücretin 2 katı) altında kalmalıdır.

      Şu makaleyi bir okuyun lütfen: Yarım Çalışma

  12. çiğdem tanrıkulu

    Merhaba 26 ağustosta doğum iznine ayrıldım daha sonra 1 eylülde işten tamamen ayrıldım.30 eylülde de doğum yaptım.Doğum öncesi raporum işveren tarafından onaylandı fakat doğum sonrası raporum işten ayrıldığım için onaylanmadı.Bu durumda sadece doğum öncesinin mi parasını alabilirim .

    • Okan Koçak

      İşveren sadece kendisinde çalıştığınız süreyi onaylayabilir. Geri kalanını onaylasa da anlamsız olur.

  13. Merhaba
    Dogum sonrasi raporum 25 eylulde bitiyor 1ay ucretsiz izin kullanip sonra yarim gun calisnak icin basvurabilir miyim .bir de yarim gun calisma hakkindan yararlanirken rapor ve yillik izin kullanilabilir mi

    • Okan Koçak

      Evet. Başvurabilirsiniz. İzinlerin sıralaması hakkında bir kesinlik yok.

  14. Merhaba,
    Bir personelimiz doğum öncesi hakettiği 8 hafta izninin doktor raporu ile 5 haftası normal şartlarda çalışmaya devam ediyor ve son 3 hafta kala analık iznine çıkacak. İşverenin normal çalıştığı ve normal maaşını aldığı bu 5 haftada SGK bidirimi açısından yapması gereken bir işlem bulunmaktamıdır? Teşekkürler.

    • Ayşe Yıldırım

      Merhaba,

      Hayır herhangi bir işlem yapmanıza gerek yok. Doktorun onayı olan raporu özlük dosyasında bulundurmanız yeterlidir.

Menü